The Sea

Ngày 10/10/2005 Tiểu thuyết gia người Ireland John Banville đã vượt qua 5 đồng nghiệp "ngang ngửa" khác để được vinh danh tại lễ trao giải Man Booker với tác phẩm "The Sea".

Ngày hôm qua, bản dịch "Biển" của NXB Văn học xuất bản do dịch giả Trịch Lữ dịch đã có mặt tại các hiệu sách Đinh Lễ.

Ngày hôm nay tớ đang ngồi mân mê cuốn sách này, hìhì.

- The Sea là cuốn tiểu thuyết thứ 14 của John Banville. Tác phẩm đi theo dòng hồi ức của nhân vật Max Morden, một nhà lịch sử nghệ thuật trung niên, người tìm về với thị trấn biển quê hương để trốn chạy nỗi đau mất đi người vợ yêu quý. Nhưng ở đó ông lại phải đối mặt với ký ức đau thương.

- "The Sea là những hồi ức về quá khứ xa xăm, nơi tuổi thơ của bất kỳ ai trong chúng ta cũng có những kỷ niệm ngọt ngào với tình yêu đầu tiên. Không gì có thể thuần khiết và trong sáng hơn những rung động đó". (Tự sự của John Banville)

Trích lời người dịch:

Bao nhiêu lần bạn tự nhủ, hoặc khuyên người khác, rằng thôi, ta hãy quên quá khứ, hãy đào sâu chôn chặt những chuyện đã qua để sống với hiện tại và hướng tới tương lai? Nhưng rồi kết qua ra sao? Bạn cứ thật lòng nghĩ mà xem.

Lần đầu đọc The Sea, những con chữ của cuốn sách đã ngấm vào tôi như một dị bản văn chương của giây phút "phát ngộ" đã đến với tôi nhiều năm trước. Cái "phát ngộ" là thế này: cuộc đời cũng như con sâu nho, cái đầu là tương lai, khúc giữa là hiện tại và phần đuôi là quá khứ, có đủ ba phần mới có con sâu nho ấy, cắt rời từng phần thì chẳng còn là nó nữa. Ngộ ra điều này, tôi mới đủ sức chấp nhận quá khứ, không còn hoảng sợ tương lai và như nhân vật Max Morden, đã thấy "trong tôi, quá khứ đập như một quả tim thứ hai"....

Với tôi, Biển là một áng văn chương xác thực về thân phận con người, và nếu bạn hư tâm chậm dãi đọc nó ở một nơi yên tĩnh, chắc bạn sẽ cũng như tôi, ngỡ ngàng thấy mình gặp nhiều tri kỷ ở những nơi tưởng như hoàn toàn xa lạ.

Cafe trưa hay tín điều từ những viên đá đang tan chảy

Những viên đá long lanh tự rửa trôi những gì bám vào mình, tự gột rửa như một sự khổ hạnh, tự gột rửa như một quá trình tàn phá... để chọn lấy sự trong sạch mong manh. Lấp lánh ấy khắc nghiệt bào mòn chính mình cho đến khi không còn nữa hữu thể...

Đá có khi trầm mặc từ từ hòa tan vào xung quanh – linh hồn thủy tinh để lại một chút ẩm, một chút lạnh, nhanh chóng tan biến – không lưu dấu.

Đá có khi thăng hoa thành những làn hơi phù du, như linh hồn chỉ cần lượn một vòng nhỏ trong số những vòng quay bất tận của vũ trụ.

Giữa đời sống bình thường, viên đá tự tan chảy để tìm về bản thể long lanh của mình.

Cho đến khi không nhìn thấy viên đá nữa thì mi làm sao biết được nó tồn tại hay không tồn tại?

Một chút lạnh đọng lại trong cơ thể mi – tê tái phiền muộn.

Một làn hơi vô hình bảng lảng quanh cơ thể nhọc nhằn của mi và làm mi nhức nhối.

Một sợi khói mong manh cuốn hút đồng tử mệt nhoài của mi vào cuộc phiêu linh tưởng tượng.

Một giọt nước đọng mà từ đó mi vẽ vời những ẩn mật mà bản thân mi muốn nói với mi – vô ngôn.

Một phân tử nào thấm vào bức vách với những ô gạch đỏ có hàng ngàn hàng ngàn ngõ ngách phức tạp do trò chơi của nước, lửa, không khí và đất.

Và gì nữa mi có thể nghĩ ra không?

Ta bỏ ra một giờ để ngắm viên đá đang tan chảy.

Ta bỏ ra một giờ để tận hưởng cảm giác băng giá tê buốt giữa nóng bức, ngột ngạt của một buổi trưa bình thường.

Ta bỏ ra một giờ để ngắm nghía điều quen thuộc nhất hòng tìm cho hết những điều thuộc về ta.

Có một phân tử nào trong một số lượng xác định được mà ta có thể gặp hai lần. Gặp lại – là điều gì mà làm ta bận tâm đến thế. Có phải vì ta sợ cảm giác xa lạ, khi điều gì ta gặp cũng lạ lẫm. Nhưng có phải tất cả đều lạ khi ta khăng khăng sự xuất phát và sự trở về là một – phân biệt để làm gì?

Rồi bỗng dưng mi hỏi tại sao mi lại đặt cho mi quá nhiều câu hỏi, để chỉ làm rối rắm thêm những suy nghĩ đã rối rắm của mình.

Viên đá của mi vẫn đang tan chảy đấy. Mi biết vòng quay bất tận của những phân tử ấy ở những dạng thức mà người ta vốn quen gọi bằng những từ đơn giản: rắn, lỏng, khí – hoặc văn hoa hơn mi mệnh danh nó là hiện thể, bóng ảnh và linh hồn. Mi gọi để đánh đố ngòi bút trong tay mi khi chính mi cũng không phân biệt được đâu là hiện thể và đâu là linh hồn.

Viên đá tự thanh tẩy để gìn giữ sự long lanh.
Viên đá tự hủy để thách thức sự tồn tại.
Viên đá tan chảy, ấy là một linh thể!

Mi không phải là viên đá để kết luận điều gì.

Mi đang mài mòn ngòi bút chì của mi để vẽ vời những thứ bùa chú quái dị mà mi gọi là ngôn từ...

Mi viễn vông để phân biệt viên đá, giọt đá, hơi đá. Rồi mi lại viễn vông gộp chúng lại để dựng nên hình ảnh viên đá trong trí tưởng tượng của mi.

Mi mơ hồ, huyền hoặc.

Cuối cùng mi cũng không hiểu được bản thể là mi. Tất cả mi, viên đá đang tan chảy và hình ảnh viên đá đang tan chảy trong đầu mi đều là những thứ được tạo ra trong vũ trụ huyền nhiệm... Các ngươi phân biệt nhau nhưng không hề khác nhau.

Ta trải qua một giờ để ngắm viên đá đang tan chảy và nghe những mật ngôn viên đá ấy nói với ta...

Mật ngôn của đá dành cho mỗi người không giống nhau. Ta cũng vậy!

(Tản văn của Lâm Thiếu Mai)

Entry for January 05, 2007

Hôm nay là ngày của công việc và những câu chuyện cũ! Cả ngày ko dám online vì sợ đắm chìm vào những cảm xúc mà dở dang những việc đang quyết tâm hoàn thành. Giờ thì tốt rồi, việc hôm nay ko phải để ngày mai, bởi đã biết áp dụng "bí quyết" của Kẹomút. Đến lúc có thể cho phép mình thả hồn với những cảm xúc của những ngày qua được rồi.

Bạn mình đã nói: người sống tình cảm sẽ vương vào những chuyện tình cảm. Với người khác ko biết thế nào, nhưng với mình thì chắc đúng. Có thể có những chuyện khác xảy ra làm mình vui, mình buồn, lo lắng, sốt sắng... nhưng chỉ có chuyện tình cảm là đọng lại mãi, đọng mãi... và có thể sẽ chẳng bao giờ quên.

Ko ai đoán được cảm xúc của mình lúc này sau những gì xảy ra trong mấy ngày qua, bởi chính mình cũng ko cắt nghĩa hết nổi, hoặc chưa lường hết hệ quả của nó.

Mình đã vui và cảm thấy hạnh phúc, khi sau bao năm, toàn bộ thành viên trong gia đình đã có chuyến thăm quê đầy ý nghĩa vào đúng ngày nghỉ lễ đón năm mới. Nhìn bố mẹ, các em, các cháu vui vẻ... mình mới thấy gia đình quan trọng biết chừng nào!

Ngày tiếp theo, ko biết là ngày gì mà mình lại rơi vào trạng thái dở hơi đến thế. Mọi thứ diễn ra ko lý giải nổi, chỉ biết nó là khởi nguồn của những gì mình mình phải nhận trong ngày hôm sau.

Mình đau, rất đau! Cơn đau đầu bất chợt ập đến chỉ trong tích tắc làm đầu mình như muốn nổ tung khi mình chuẩn bị rời văn phòng vào lúc trời đã về khuya. Trúng gió! sợ thật! May cho mình là cơ quan có người trực đêm, mình có thuốc uống, được đánh cảm, để rồi 2 tiếng sau lại liều lĩnh lang thang trong đêm khi mới tỉnh dậy. Cơn đau đó, dù đáng sợ nhưng cũng qua rất nhanh, chỉ còn lại nỗi đau đến từ người ấy. Mình ko thể hiểu, ko thể hình dung được, đôi môi ngọt ngào bao năm tháng qua từng chia sẻ những nụ hôn, bàn tay xinh xắn bao năm tháng qua sưởi ấm cho nhau, lại có thể thốt ra những lời, nhắn đi những tin, làm đau lòng nhau đến thế. Mình ko hiểu chuyện gì đã xảy ra, thật sự ko hiểu, bởi chỉ cách đó ít phút mọi thứ vẫn bình thường. Lòng người khó thấu, mình đã dự cảm nhiều điều, nhưng mình vẫn ko tưởng tượng ra được chuyện sẽ là như vậy. Đau! vết đau này sẽ chẳng bao giờ có thể liền được!

Ko chỉ một, mà mấy người bạn mình đều nói rằng, những lúc như thế chỉ muốn đến một nơi chỉ có trời và biển. Điều đó mình đã thoả mãn được một phần ngày hôm qua. Biển Hải Phòng ko u ám, lạnh lẽo như mình muốn, mà sáng bừng, ấm áp hơn cả mình mong. Điều quan trọng là mình được hội ngộ với nhóm những người bạn thân yêu cùng chung giảng đường năm xưa. Tấm lòng bạn cũ đúng là ko gì sánh nổi. Mình biết ai ai cũng đang vô số việc phải làm, nhưng tất cả đều được gác lại, để cùng đem đến cho nhau ngày hội ngộ có một không hai này. Ko còn dáng dấp của những chủ doanh nghiệp thành đạt, những CB cấp vụ, những sếp lớn, sếp nhỏ khi ở bên nhau, mà tất cả chỉ là những người bạn thân của mười mấy năm trước. Vẫn còn đó những kỷ niệm khó phai, vẫn còn đó những cảm xúc yêu thương... nhưng từng đó năm tháng đã tôi luyện cho các bạn bản lĩnh rất đáng trân trọng. Dù có bằng lời hay ko thì mình biết ko ai có ý định viết tiếp câu chuyện dở dang năm xưa... Chỉ có thế, tình bạn này mới có thể trở nên vĩnh cửu!

Hình ảnh cuối cùng của ngày hội ngộ là ánh trăng rằm lung linh trên biển trong một tối mùa đông đẹp đến kỳ diệu!

...........

Entry for January 01, 2007

Chúc mừng năm mới!

Chúc các bạn năm mới vui vẻ, mạnh khoẻ,

may mắn trong cuộc sống, thành công trong công việc

và luôn hạnh phúc!

Vẩn vơ Cơm - Phở

Hôm nay, ko được nhiều việc như hôm qua. Tiêu mất cả buổi sáng cho vụ Đại hội CCVC của cơ quan.Chiều mọi người phất phơ như thể hôm nay là ngày cuối tuần, làm mình cũng nhụt hứng thú làm việc.

Chiều diễn ra trận Chung kết giải bóng đá phong trào của Bộ. Là thành viên ban tổ chức, người soạn điều lệ, xếp lịch thi đấu, là đội trưởng đội bóng đoạt giải ba, nhưng mình lờ đi như ko nhớ, để người khác làm thay. Ko buồn, ko vui, có chăng chỉ áy náy vì ko xuống cổ vũ cho anh L.D trong trận CK này mà thôi.

Chợt nhớ lại lời tự nhận xét về bản thân với người bạn lúc chiều tối: "dạo này mất hứng thú về nhiều chuyện quá!".

Mọi năm, mình sẽ cảm thấy vui, khi kết quả tổng kết cuối năm là Lao động tiên tiến, là Công đoàn viên xuất sắc được đề nghị CĐVC VN tặng bằng khen, là người có số phiếu bầu cao nhất... Nhưng bữa nay, mình mất cảm giác với những thứ đó. Có người đã nói mình nên refresh bản thân - chắc phải vậy! Nhưng bằng cách nào đây?

Năm xưa, mới bước chân vào môi trường này, mình cứ thắc mắc, tại sao những anh chị trẻ đẹp, có học thức lại cam chịu sự an phận? Nhưng đến giờ có thể nói rằng, mình chính là phiên bản của họ. Dòng đời cứ xô đẩy, mọi người cứ mải mê với những câu chuyện thường ngày, để rồi khi nhìn lại thấy mình ko còn trẻ, việc mình làm chẳng được là bao... Hic, phải chăng mình đang nuối tiếc?

Vẩn vơ hoá ra thành kể lể khoe khoang những thứ vớ vỉn. Thôi thì thêm chuyện Cơm - Phở luôn thể:

Thực đơn của mình ngày hôm nay thế này đây (hoàn cảnh quá):

Sáng: Phở Phú Xuân, Cafe Nghĩa (Hàng Da)

Trưa: Phở Lê Thạch, cafe Nhân (Hàng Hành)

Tối: Phở Hạnh (LVCan), Cafe Lê Thạch.

Lúc này... Nhớ Em!

N.P

Lâu lắm rồi mình mới được trở về với cảm giác ngồi trước màn hình viết blog. Đã có quãng thời gian tương đối dài ăn ngủ với blog, vui buồn cùng blog... vậy mà giờ nó như một thứ hàng xa xỉ, thi thoảng mình mới được dùng.

Bận? hì, mình chưa bao giờ thích dùng từ này, nhưng cũng ko có từ nào khác để diễn tả tình cảnh của mình đợt này. Những ngày qua, lúc nào mình cũng có cảm giác ấy. Một mớ những thứ phải làm, bao nhiêu kế hoạch, dự định phải gác lại. Dù đánh bay bao nhiêu thứ rồi, mà vẫn còn đùn đống vô số...

Cũng may hôm nay ngồi viết blog, chứ hôm qua, chắc lời lẽ, ý tứ mình chán đời lắm. Giáng sinh năm nay chỉ để lại trong mình những muộn phiền. Tưởng rằng mọi thứ sẽ tốt đẹp, khi mình lâng lâng cảm xúc, lượn như bay ngoài phố lúc buổi trưa, giữa tiết trời se lạnh, nắng đẹp. HN lúc đó ko khác gì ngày Tết, đường phố vắng vẻ, đẹp thôi rồi... Tiếc là một chiều tất bật, giải quyết xong một số việc thì người đã oải. Ra đường, mọi người vui vẻ, háo hức, còn mình, mắt nặng trĩu vì mệt, chỉ muốn lên giường ngay tức thì (tất nhiên là một mình, chứ có tý gì chưa chắc đã hoàn thành ). Tự nhiên thấy ghét cảnh chen lấn, lũ lượt, rồng rắn, lang thang ngoài phố thế... (có lẽ tại mình già rùi). Giáng sinh với mình thế đấy. Cũng có thứ để nhớ, nhưng muốn quên đi nhiều hơn. Quên, như Barca muốn quên thất bại tại Yokohama, như Real muốn quên nỗi đau trước Recreativo để có một X'mas buồn, hay đội bóng của mình muốn quên thất bại trong trận BK mà mình phải làm khán giả bởi cú đá ác ý vậy...

Hôm nay, mình khác rồi. Sáng, trước khi đi làm đã kịp uống 1 viên EnervonC để phóng hoạt mệt mỏi, nên hôm nay hoàn thành được tương đối nhiều việc. Vẫn được việc mình, vẫn đáp ứng bài toán Sếp trao. Nhìn bản báo cáo của mình chuẩn bị cho Sếp họp ngày mai, Sếp hết ý kiến và cho sao nhiều bản để gửi đại biểu, mình biết sản phẩm của mình là perfect!

Cảm giác thanh thản, mình tự thưởng bằng cách cho phép lang thang hiệu sách khi chưa hết giờ làm. Mải mê với Living History của Hillary Clinton suốt cả tháng qua, hôm nay mới chọn được một, hai cuốn khác. Đã từng nghe về Banana Yoshimoto với "Kitchen", nhưng kèm với cuốn tiểu thuyết đầu tay đã đưa cô thành một hiện tượng ấy, mình còn có N.P (North Point - tựa đề một bản nhạc xưa buồn bã). Cuốn N.P khá mỏng, in khổ nhỏ nên lướt qua đã được 1/3, khá thú vị!

Hôm nay mình chơi sang quá rùi, được cafe, được sách, được báo, được blog... Hihi, giờ lại tiếp tục công việc đây. Chúc mọi người một mùa Giáng sinh vui vẻ, một năm mới nhiều chiến công và thành công (theo Demento)!

P/s: tham khảo giới thiệu N.P và Kitchen trên www.evan.com.vn

Mùa đông này ta lại có nhau

Mùa đông này anh lại có em

Heo may chín ủ mềm trong cỏ biếc

Xa lơ lắc những hoàng hôn ly biệt

Run rẩy anh giữa ngọt lịm môi em.

 

Lại e ấp như lần gặp đầu tiên

Anh trở về dung dị sau giông bão

Bình minh thắp trong veo trong đáy mắt

Nguyên vẹn tin yêu và nguyên vẹn khát khao

 

Mùa đông này mình vẫn còn nhau

Gió vội sang chuyến đò về bến cũ

Đã thấu nỗi chia xa, được - mất

Anh nồng nàn hơn cả những ngày xưa.

 

Bước thời gian se sắt chuyển mùa

Con tim yêu chọn lối yêu để đến

Thôi, đừng hẹn sẽ cùng nhau kiếp nữa

Biết mai này, biết nhân quả ra sao

 

Mùa đông này mình lại có nhau.

 

Lần thứ 2 trang văn chương của LĐCT (bộ mới) giới thiệu Thơ, và lần này mình lại tìm được bài thơ mình thích. Trên đây là bài thơ của nhà thơ Đoàn Ngọc Thu, mình tự ý sửa "mùa thu" của chị, thành "mùa đông" trong bài cho hợp với cái rét thấu da thấu thịt như thế này và hoán đổi "em" với "anh" cho có vẻ giống tâm sự của một người đàn ông .